Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden
Monitor bevolking
Onderwerpen

Demografische overgang in Fryslân

Fryslân heeft te maken met een demografische overgang. Decennialang groeide de bevolking jaarlijks. Deze groei is nu beperkt en de samenstelling van de bevolking is aan het veranderen. Het aantal senioren groeit en het aantal jongeren neemt af. Ook zijn er veranderingen in de huishoudenssamenstelling. Het aantal eenpersoonshuishoudens is toegenomen en het aantal huishoudens met kinderen gedaald. Volgens de prognoses gaan deze trends de komende jaren door. Deze Monitor bevolking presenteert een overzicht van een aantal actuele ontwikkelingen. Deze bevolkingsontwikkelingen hebben consequenties voor vele aspecten van de Friese samenleving, zoals de woningmarkt, arbeidsmarkt, onderwijs, zorg en het voorzieningenniveau. 

Totale bevolking recent iets toegenomen

Op 1 januari 2022 telt de provincie ruim 654.000 inwoners. Nog nooit telde Fryslân zoveel inwoners. Tussen 2011 en 2016 is het aantal inwoners van Fryslân ieder jaar iets gedaald. Sinds 2016 is de Friese bevolking jaarlijks weer met enige honderden inwoners toegenomen. De bevolkingsontwikkeling wordt bepaald door de natuurlijke aanwas (geboorten minus sterfte) en het migratiesaldo (vestiging minus vertrek). Jarenlang kwam de bevolkingsgroei vooral door natuurlijke aanwas. Vanaf 2015 is er echter sprake van een sterfteoverschot. De recente groei is het gevolg van een positief migratiesaldo. Dit is vooral een positief buitenlands migratiesaldo, maar sinds 2019 ook weer een positief binnenlands migratiesaldo.

Dat laatste betekent dat meer mensen vanuit de rest van Nederland zich in Fryslân vestigen dan dat er vertrekken. De ontwikkeling van de bevolking verschilt per gemeente en/of regio. In Leeuwarden, de regio’s Zuidwest Fryslân, Zuidoost Fryslân en de Waddeneilanden is de afgelopen tien jaar de bevolking licht gegroeid. In Noordoost en Noordwest Fryslân was er een lichte afname. Noordoost Fryslân is volgens het Rijk een officiële krimpregio. Noordwest Fryslân, Zuidoost Fryslân en de Waddeneilanden zijn aangewezen als anticipeerregio’s voor krimp.
 

i ?

Samenstelling bevolking verandert door ontgroening en vergrijzing

Fryslân heeft te maken met een veranderende samenstelling van de bevolking: ontgroening en vergrijzing. Ontgroening betekent dat het aandeel kinderen en jongeren in de totale bevolking afneemt. Vergrijzing betekent een toename van het aandeel senioren in de bevolking. Vooral in de afgelopen tien jaar is het aantal geboorten fors gedaald. Er wonen nu bijna 14.000 minder kinderen en jongeren (0 tot 25 jaar) in Fryslân dan tien jaar geleden.

Tegelijkertijd is het aantal 65-plussers in Fryslân aanzienlijk toegenomen: van 14% van de bevolking in 2000 tot 22% in 2021. Relatief de meeste senioren wonen op Schiermonnikoog, in Harlingen en in Ooststellingwerf. Relatief de minste 65-plussers wonen op Vlieland, in Leeuwarden en Achtkarspelen.

 

i ?

Meer huishoudens, maar kleiner

Het totale aantal huishoudens is in Fryslân in de afgelopen tien jaar met ongeveer 2000 per jaar gestegen. Dit komt doordat het aantal personen per huishouden daalt. Het aantal gezinnen met kinderen is gedaald en het aantal eenpersoonshuishoudens is toegenomen. De toename van het aantal huishoudens heeft vooral consequenties voor het benodigde aantal woningen.

i ?

Toename inwoners met migratieachtergrond

In Fryslân heeft 10,5% van de inwoners in 2021 een migratieachtergrond. Deze inwoners zijn zelf in het buitenland geboren of (één van) hun ouders. Van deze inwoners heeft 5,2% een westerse en 5,3% een niet-westerse migratieachtergrond. In Fryslân wonen relatief minder mensen met een migratieachtergrond dan landelijk. Met name het aandeel inwoners met een niet-westerse herkomst is in de afgelopen tien jaar in Fryslân toegenomen. Dit lijkt vooral te komen door de Instroom van asielzoekers en statushouders. De meeste inwoners met een migratieachtergrond wonen in Leeuwarden, in deze gemeente heeft 17,9% van de bevolking een migratieachtergrond.

De meeste migranten in Fryslân zijn afkomstig uit Duitsland en Indonesië. De meeste niet-westerse migranten komen uit Syrië, Suriname en de (voormalige) Nederlandse Antillen. In Fryslân is de top 5 van migrantengroepen anders samengesteld dan landelijk. Landelijk zijn inwoners met een Turkse en Marokkaanse achtergrond de grootste migrantengroepen.

i ?

Prognoses: krimp van bevolking, maar niet van huishoudens

In 2040 verwacht de provincie Fryslân een daling van de bevolking met bijna 19.000 inwoners. Naar verwachting neemt het aantal huishoudens in Fryslân wel toe. De provincie Fryslân verwacht ruim 300.000 huishoudens in 2040, een toename van ruim 7.000 huishoudens in vergelijking met 2020. De ontwikkeling van het aantal huishoudens verschilt per regio. Vooral in Leeuwarden lijkt de groei van het aantal huishoudens tot 2040 door te zetten.

Voor Noordoost en Noordwest Fryslân en de Waddeneilanden wordt een lichte daling van het aantal huishoudens voorspeld, voor Zuidoost en Zuidwest Fryslân een lichte toename. Vooral de groep alleenstaanden zal stijgen, van bijna 109.000 huishoudens in 2021 tot 129.000 in 2040. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door meer alleenstaande ouderen. De trend van een dalend aantal gezinnen met kinderen zet waarschijnlijk de komende decennia door.

i ?

Positief verhuissaldo

Lange tijd verhuisden meer mensen vanuit Fryslân naar andere delen van het Nederland dan dat mensen van elders in Nederland zich in Fryslân vestigden. Sinds 2019 is er weer een positief verhuissaldo vanuit andere delen van Nederland. In 2020 en 2021 was dit saldo meer dan 1.000 personen. Vooral jongvolwassenen (15 tot 30 jaar) vertrekken vanwege studie of werk al decennialang uit Fryslân. In de afgelopen jaren is het saldo vertrekkers in deze leeftijd gedaald. De veranderingen in de studiefinanciering kan hiervoor een reden zijn, waardoor jongeren langer thuis blijven wonen. Ook kan een vertrek minder noodzakelijk zijn door meer opleidings– en baanmogelijkheden in de provincie. 

i ?

Meer weten?

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Zoekt u specifieke cijfers? We helpen u graag verder! Neem contact op met:

Sjaak Moerman MSc
Sjaak Moerman MSc Data-analist/onderzoeker E-mail Sjaak 06 285 248 75
Sjaak Moerman MSc
Sjaak Moerman MSc Data-analist/onderzoeker

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten