Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden
Monitor Gezondheid
Onderwerpen

Gezondheidsverschillen in Fryslân

Een goede gezondheid levert veel op. Gezonde mensen hebben over het algemeen een betere kwaliteit van leven, zorgen beter voor zichzelf en doen minder beroep op de zorg. Daardoor participeren zij beter in de maatschappij. Over het algemeen gaat het goed met de gezondheid. Zowel landelijk als in Fryslân is de gemiddelde levensverwachting in de afgelopen jaren sterk gestegen tot 79 jaar voor mannen en 83 jaar voor vrouwen (RIVM, 2016). Dit is vooral te danken aan verbeterde zorg en preventie. Er zijn echter wel gezondheidsverschillen. Inwoners met lagere inkomens en een lagere opleiding leven gemiddeld zeven jaar korter en zelfs achttien jaar in minder goede gezondheid dan hoger opgeleiden (VTV, 2018). Deze monitor geeft een overzicht van de gezondheid van inwoners van Fryslân. Hierbij wordt ingezoomd op leeftijd- en opleidingsverschillen.

Meeste inwoners van Fryslân voelen zich gezond

Van de volwassen inwoners van Fryslân ervaart 79% zijn gezondheid als (zeer) goed ten opzichte van 76% landelijk. Ervaren gezondheid is het oordeel over de eigen gezondheid en heeft betrekking op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid. Ook leefstijlfactoren (zoals roken of weinig bewegen) kunnen het oordeel over de eigen gezondheid mede bepalen. Hoe mensen hun eigen gezondheid bepalen blijkt samen te hangen met leeftijd. Zo kijken ouderen vooral naar chronische aandoeningen, lichamelijke beperkingen en zorggebruik als ze hun gezondheid beoordelen, terwijl jongeren fitheid en leefstijl noemen (Volksgezondheidenzorg.info, 2018).

i ?

Aantal mensen met chronische ziekte stijgt

Landelijk stijgt het aantal mensen met een chronische aandoening. De verwachting is dat deze stijging zich doorzet (VTV, 2014). Hier zijn meerdere redenen voor. De bevolking vergrijst, waardoor het aantal mensen met een ziekte zal stijgen. Ook is er meer aandacht voor chronische ziekten onder de bevolking en artsen, waardoor er eerder een diagnose wordt gesteld. Vroege opsporing en een betere behandeling maken dat mensen langer kunnen leven met hun ziekte (RIVM, 2013). In Fryslân heeft 33% van de inwoners minimaal één chronische aandoening ten opzichte van 34% landelijk. Bijna een kwart (23%) van de inwoners van Fryslân heeft een langdurige ziekte  waardoor ze (ernstig) beperkt zijn in activiteiten. Het aandeel inwoners van Fryslân met een chronische aandoening neemt toe met de leeftijd, maar ook opleidingsniveau speelt een belangrijke rol. Chronische aandoeningen waar de meeste medicijnen voor worden gebruikt zijn hartfalen, kanker, COPD, reuma en diabetes.

i ?

Risico op psychische problemen gestegen

Het aandeel inwoners van Fryslân met een matig tot ernstig risico op depressie is sinds 2012 licht gestegen van 35% naar 39% in 2016. Landelijk is het aandeel met 44% hoger (Gezondheidsmonitor volwassenen, 2016). Het verhoogde risico op depressie betreft met name de jongvolwassenen tot 35 jaar en de ouderen boven 75 jaar. Ook lager opgeleide inwoners van Fryslân lopen een groter risico. Psychische ongezondheid kan een grote impact hebben op de persoon zelf maar ook op de omgeving. Wanneer mensen langdurig te maken hebben met psychische problemen zijn zij vaak verminderd inzetbaar op het werk of thuis. Psychische ongezondheid kan zich uiten in allerlei klachten, zoals je down voelen, stress ervaren, angst hebben, hoofdpijn of vermoeidheid.

i ?

Helft volwassen inwoners van Fryslân heeft overgewicht

Mensen met overgewicht lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen met een gezond gewicht. Het aantal mensen met overgewicht is in de afgelopen decennia flink gestegen. Landelijk was begin jaren tachtig een kwart (27%) van de bevolking te zwaar (CBS, 2012). Inmiddels is dat zowel landelijk (49%) als in Fryslân de helft. In de afgelopen jaren is het aandeel gestabiliseerd, maar de verwachting is dat in 2040 62% van de volwassen Nederlanders overgewicht heeft (VTV, 2018). Het aandeel mensen met overgewicht stijgt met de leeftijd. Daarnaast hebben lager opgeleiden vaker overgewicht dan hoger opgeleiden.

i ?

Nieuwe beweegrichtlijnen

Bewegen is gezond. Om overgewicht tegen te gaan zet de overheid in op voldoende bewegen. Volgens de in 2017 vernieuwde beweegrichtlijnen moeten volwassenen wekelijks ten minste 150 minuten matig intensief bewegen, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Ook worden tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten aanbevolen. Dit verlaagt het risico op chronische ziekten als diabetes, hart- en vaatziekten en depressieve symptomen. Bewegen verbetert tevens de fitheid en spierkracht (Beweegrichtlijnen, 2017). Zowel landelijk als in Fryslân voldoet iets meer dan de helft van de inwoners aan de beweegrichtlijnen.

i ?

Genotmiddelen risico voor gezondheid

Het gebruik van genotmiddelen, zoals tabak, alcohol en drugs kan een sterk negatief effect hebben op de gezondheid van mensen en daarmee leiden tot verzuim of uitval in de maatschappij. Vooral roken is een belangrijke risicofactor als het gaat om verlies van (gezonde) levensjaren (GGD Fryslân, 2016). Het aandeel rokers van 19 jaar en ouder in Fryslân is sinds 2012 gedaald van 24% naar 21% in 2016. Landelijk rookt 20,5% van de inwoners. De verwachting is dat dit aandeel blijft dalen (VTV, 2018). Voor het gebruik van alcohol is de toekomstige ontwikkeling onzeker. Op dit moment drinkt 18% van de inwoners van Fryslân overmatig alcohol. Dit betekent dat zij meer dan 7 glazen (vrouwen) of 14 glazen (mannen) per week drinken. Over het algemeen gebruiken mannen vaker genotmiddelen dan vrouwen.

i ?

Meer weten?

In deze monitor wordt gebruik gemaakt van cijfers van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen van GGD Fryslân. Meer cijfers en informatie over de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen kunt u vinden op de website van GGD Fryslân. Ook kunt u contact opnemen met het team epidemiologie van GGD Fryslân (epidemiologie@ggdfryslan.nl of 088 22 99 222).

 

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met:

Dr. Annet ten Brug
Dr. Annet ten Brug Onderzoeker E-mail Annet LinkedIn 06 234 158 10
Dr. Annet ten Brug
Dr. Annet ten Brug Onderzoeker

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten