Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden
Monitor Werk
Onderwerpen

Werk en arbeidspotentieel in Fryslân

Werk is belangrijk voor het welzijn van mensen. Werk zorgt voor inkomen, structureert de tijd, brengt sociale contacten met zich mee, biedt ontplooiingsmogelijkheden en kan leiden tot waardering (De Beer, 1999). De werkgelegenheid in Fryslân groeit. De arbeidsdeelname neemt toe en het aantal werklozen daalt. In sommige sectoren is sprake van krapte. Deze monitor geeft een overzicht van de werkgelegenheid, arbeidsdeelname en het arbeidspotentieel in Fryslân.

De vraag welk arbeidspotentieel nog beschikbaar is in Fryslân is belangrijk, zeker gezien de verwachte afname van de (potentiële) beroepsbevolking door een vergrijzende Friese bevolking. Het arbeidspotentieel bestaat uit mensen die (nog) niet de weg naar de arbeidsmarkt weten te vinden, zoals mensen met een WW-uitkering, een bijstandsuitkering en mensen met een arbeidsbeperking die willen en kunnen werken.

Meeste banen in Fryslân in zorg

In 2018 telt Fryslân 297.037 banen. De provincie telde niet eerder zoveel banen. Met name het aantal grote banen (minimaal 15 uur per week) nam in de afgelopen jaren toe.

De meeste banen in Fryslân zijn te vinden in de zorg (52.528), gevolgd door de sectoren handel en reparatie (49.116) en industrie en delfstoffenwinning (37.632). In vergelijking met heel Nederland is in Fryslân het aantal banen in de industrie, landbouw en zorg relatief hoog. Voor de sectoren zakelijke dienstverlening, handel, ICT en vervoer geldt het omgekeerde: het aantal banen in deze sectoren is in Fryslân relatief laag.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verzorgende en stuwende werkgelegenheid (CBS, 2015). Stuwende sectoren (landbouw, industrie, logistiek, financiële en zakelijke dienstverlening) opereren op de wereldmarkt, trekken bedrijven en mensen naar Fryslân en zijn belangrijk voor het verdienvermogen van de provincie. Verzorgende sectoren (detailhandel, zorg, onderwijs, horeca, bouw en overheid) bedienen vooral mensen en bedrijven in de regio. De verzorgende economie volgt grotendeels de stuwende. De verzorgende werkgelegenheid in Fryslân is relatief groot, de stuwende relatief klein. De (maak)industrie en de landbouw zijn belangrijke stuwende sectoren voor de werkgelegenheid in Fryslân.

i ?

Steeds meer mensen werken

De potentiële beroepsbevolking, oftewel alle inwoners van Fryslân van 15 tot 75 jaar, telt in 2018 482.000 mensen. Van de potentiële beroepsbevolking bieden 336.000 mensen zich actief aan op de arbeidsmarkt; deze werkenden en werkzoekenden vormen samen de beroepsbevolking. Van de beroepsbevolking hebben 323.000 mensen betaald werk. De overige 14.000 (4,2%) hebben geen betaald werk, maar zochten daar wel recent naar en zijn ook direct beschikbaar. Dit is de werkloze beroepsbevolking. Sinds 2014 daalt, net als elders in Nederland, de werkloosheid in Fryslân. Wel lag de werkloosheid in Fryslân in de afgelopen jaren hoger dan landelijk.

In 2018 is de netto-arbeidsparticipatie in Fryslân 67 procent. Landelijk is dit 67,8 procent. Met name de arbeidsdeelname van vrouwen is in de afgelopen vijftien jaar sterk toegenomen, zowel landelijk als in Fryslân. Dat steeds meer mensen werken is hard nodig. De vergrijzing van de bevolking leidt ertoe dat een steeds kleiner aandeel van de Friese bevolking behoort tot de (potentiële) beroepsbevolking. Er zijn dus steeds minder mensen beschikbaar voor de Friese arbeidsmarkt.

i ?

Aantal werkloosheidsuitkeringen daalt

Iemand die werkloos raakt, kan een WW-uitkering aanvragen. In Fryslân zijn in 2018 10.440 mensen met een WW-uitkering. In 2014 bereikte het aantal WW-uitkeringen in Fryslân een hoogtepunt. Sindsdien is sprake van een dalende trend. Door de economische groei verliezen minder mensen hun baan. Wel is in Fryslân sprake van seizoensinvloeden: het aantal WW-uitkeringen ligt in de zomer doorgaans lager dan aan het einde van het jaar. Een klein deel van de mensen met een WW-uitkering krijgt na het beëindigen van de WW-uitkering een bijstandsuitkering. De doorstroom naar de bijstand is hoger dan gemiddeld bij alleenstaanden en ouderen (Boerdam & De Vries, 2019).

i ?

Arbeidsbeperkten vormen een diverse groep

Niet iedereen is in staat (volledig) te werken. De groep mensen met een arbeidsbeperking is divers en varieert van hoogopgeleiden met een lichte fysieke beperking tot mensen met een ernstige verstandelijke beperking zonder diploma. De arbeidsmogelijkheden van personen met een arbeidsbeperking lopen daardoor sterk uiteen. Mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering kunnen onder vier verschillende wetten vallen: de Wajong, WIA, WAO of de Participatiewet. De WAO is uitsluitend nog toegankelijk voor mensen die eerder een WAO-uitkering ontvingen en niet voor nieuwe aanvragen.

i ?

Wendbaarheid steeds belangrijker

De arbeidsmarkt verandert. De vraag naar arbeid flexibiliseert, werkgevers stellen steeds hogere eisen aan werkenden en door technologische ontwikkelingen verdwijnen vooral banen van middelbaaropgeleiden . De opleiding, werkervaring en/of vaardigheden van werknemers en werkzoekenden sluiten dan ook niet altijd één-op-één aan op de (functie-)eisen van de werkgevers.

Om te zorgen dat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt blijven aansluiten, wordt een leven lang leren steeds belangrijker. De overheid stimuleert mensen om te blijven leren, ook als ze al een baan hebben. Bepaalde groepen in de samenleving blijven echter achter in de deelname aan scholing. Dit geldt bijvoorbeeld voor lager opgeleiden, ouderen, en mensen met een tijdelijk arbeidscontract (CBS, 2016; Kremer et al., 2017).

Meer weten?

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met:

Arjen Brander MSc
Arjen Brander MSc Onderzoeker E-mail Arjen LinkedIn 06 411 451 50
Arjen Brander MSc
Arjen Brander MSc Onderzoeker

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten