Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden
Monitor Werk
Onderwerpen

Werk en arbeidspotentieel in Fryslân

Werk is belangrijk voor het welbevinden van mensen: werk verschaft inkomen, structureert de tijd, brengt sociale contacten met zich mee, biedt ontplooiingsmogelijkheden en kan leiden tot waardering (WRR, 2020).

Recent is er veel aandacht voor veranderingen op het gebied van werk, als gevolg van de coronacrisis. Elders op de FSP-website is aandacht voor de impact van de coronacrisis op werk en economie. In deze monitor werk van het FSP geven we langjarige ontwikkelingen weer, gemeten op vaste meetmomenten en volgens een vaste methode.

De vraag naar beschikbaar arbeidspotentieel in Fryslân is belangrijk, gezien de verwachte afname van de (potentiële) beroepsbevolking door een vergrijzende Friese bevolking. Het arbeidspotentieel bestaat uit mensen die de weg naar de arbeidsmarkt niet weten te vinden, zoals mensen met een WW-uitkering, een bijstandsuitkering en mensen met een arbeidsbeperking die willen en kunnen werken.

Banengroei in Fryslân

Het aantal banen is opnieuw gegroeid tot meer dan 300.000 banen. Daarmee groeide het aantal banen met 1,2% ten opzichte van 2018, in heel Nederland was dat 2,5%. De meeste banen in Fryslân zijn nog steeds te vinden in de zorg (54.776), gevolgd door de sectoren handel en reparatie (49.472) en industrie en delfstoffenwinning (39.037). In vergelijking met heel Nederland is in Fryslân het aantal banen in de industrie, landbouw en zorg relatief hoog. Voor de sectoren zakelijke dienstverlening, handel, ICT en vervoer geldt het omgekeerde: het aantal banen in deze sectoren is in Fryslân relatief laag. De verzorgende werkgelegenheid (gericht op de provincie zelf) in Fryslân is relatief groot, de stuwende, die zich richt op de wereldmarkt, relatief klein. De industrie en de landbouw zijn belangrijke stuwende sectoren voor de werkgelegenheid in Fryslân.

In de werkgelegenheidsstructuur zijn regionale verschillen: Zo werken in Noordoost Fryslân relatief veel mensen in de bouw en industrie. In Noordwest Fryslân is de agrofood een belangrijke sector. In Leeuwarden is dat het openbaar bestuur en zakelijke dienstverlening. Op de Waddeneilanden: toerisme en horeca. Zuidoost Fryslân kent een relatief groot aandeel in de handel en gezondheidszorg.

 

i ?

Steeds meer mensen werken

De potentiële beroepsbevolking, oftewel alle inwoners van Fryslân van 15 tot 75 jaar, telt in 2019 483.000 mensen. Van de potentiële beroepsbevolking bieden 340.000 mensen zich actief aan op de arbeidsmarkt; deze werkenden en werkzoekenden vormen samen de beroepsbevolking. Van de beroepsbevolking hebben 329.000 mensen betaald werk. De overige 11.000 (3,2%) hebben geen betaald werk, maar zochten daar wel recent naar en zijn ook direct beschikbaar. Dit is de werkloze beroepsbevolking. Dat betekent dat de werkloosheid in 2019 opnieuw lager was dan een jaar eerder.

In 2019 is de netto-arbeidsparticipatie in Fryslân 68 procent. Met name de arbeidsdeelname van vrouwen is in de afgelopen vijftien jaar sterk toegenomen, zowel landelijk als in Fryslân. Dat steeds meer mensen werken is hard nodig. Door vergrijzing en ontgroening is de verwachting dat Fryslân tot 2050 22 procent van de beroepsbevolking kwijtraakt. Er zijn dus steeds minder mensen beschikbaar voor de Friese arbeidsmarkt.

i ?

Iemand die werkloos raakt, kan een WW-uitkering aanvragen. In Fryslân zijn in 2019 9.010 mensen met een WW-uitkering, minder dan een jaar eerder. In 2014 bereikte het aantal WW-uitkeringen in Fryslân een hoogtepunt. Sindsdien is sprake van een dalende trend. Door economische groei verliezen minder mensen hun baan. Wel is in Fryslân sprake van seizoensinvloeden: het aantal WW-uitkeringen ligt in de zomer doorgaans lager dan aan het einde van het jaar. Een klein deel van de mensen met een WW-uitkering krijgt na het beëindigen van de WW-uitkering een bijstandsuitkering. De doorstroom naar de bijstand is hoger dan gemiddeld bij alleenstaanden en ouderen (Boerdam & De Vries, 2019).

 

i ?

Arbeidsbeperkten vormen een diverse groep

Niet iedereen is in staat te werken. De groep mensen met een arbeidsbeperking is divers en varieert van hoogopgeleiden met een lichte fysieke beperking tot mensen met een ernstige verstandelijke beperking zonder diploma. De arbeidsmogelijkheden van personen met een arbeidsbeperking lopen daardoor sterk uiteen. Mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering kunnen onder vier verschillende wetten vallen: de Wajong, WIA, WAO of de Participatiewet. De WAO is uitsluitend nog toegankelijk voor mensen die eerder een WAO-uitkering ontvingen en niet voor nieuwe aanvragen.

 

i ?

Wendbaarheid steeds belangrijker

De arbeidsmarkt verandert. De vraag naar arbeid flexibiliseert, werkgevers stellen steeds hogere eisen aan werkenden en door technologische ontwikkelingen verdwijnen banen en komen er weer andere bij. De opleiding, werkervaring en/of vaardigheden van werknemers en werkzoekenden sluiten dan ook niet altijd één-op-één aan op de functie-eisen van de werkgevers.

Voor de veerkracht van de regionale economie is wendbaarheid van de werkenden belangrijk. Dat opent ook meer mogelijkheden van de werkende zelf. De overheid stimuleert mensen daarom om te blijven leren, ook als ze al een baan hebben. Bepaalde groepen in de samenleving blijven echter achter in de deelname aan scholing. Uit landelijk onderzoek blijkt dat dit bijvoorbeeld geldt voor lager opgeleiden, ouderen, en mensen met een tijdelijk arbeidscontract (SER, 2019).

Ook in Fryslân blijkt dit zo te zijn. In 2019 gaf 78% van de hoogopgeleide inwoners van Fryslân van Panel Fryslân aan, een opleiding gevolgd te hebben voor het werk, terwijl dat voor lageropgeleiden maar 45% was. Zo’n scheidslijn loopt er ook naar leeftijd: 50+-ers leren het minst vaak bij via een scholingstraject op het werk. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor zogenaamde Leven Lang Ontwikkelen programma’s.

i ?

Meer weten?

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Zoekt u specifieke cijfers? We helpen u graag verder! Neem contact op met:

Dr. Wouter Marchand
Dr. Wouter Marchand Onderzoeker E-mail Wouter LinkedIn 06 384 003 46
Dr. Wouter Marchand
Dr. Wouter Marchand Onderzoeker

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten