Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden
Woonzorgatlas
Onderwerpen

Vraag en aanbod rondom wonen en zorg in beeld gebracht

Het aantal éénpersoonshuishoudens in Fryslân neemt toe, het aantal ouderen in de provincie stijgt en mensen blijven langer thuis wonen. Is er nu en in de toekomst voldoende woonruimte beschikbaar voor mensen met een zorgvraag? Voldoet het huidige aanbod aan huurwoningen wel aan de wensen van de mensen? De demografische ontwikkelingen en veranderingen in het zorgstelsel zijn de aanleiding voor de Woonzorgatlas. In de Woonzorgatlas brengen 12 woningcorporaties en 10 zorgpartijen het huidige aanbod en de toekomstige vraag naar zorgvastgoed in beeld.

Welke vormen van wonen zorg worden onderscheiden?

In de Woonzorgatlas Fryslân wordt onderscheid gemaakt tussen drie vormen van wonen en zorg:

Ontwikkeling van vraag naar wonen zorg, nu en in de toekomst

De toekomstige vraag naar wonen en zorg is door ABF Research in beeld gebracht. Als basis zijn de prognoses van de provincie Fryslân gebruikt. De prognoses zijn gebaseerd op de feiten die we nu kennen en geven een eerste beeld van hoe de vraag zich in de toekomst kan ontwikkelen. Ze geven echter slechts een indicatie van de verwachtte vraag; het blijven prognoses. Deze cijfers bieden dus geen harde garanties, maar zijn bedoeld om richting te geven aan het beeld wat de komende jaren verwacht kan worden.

De groei van het aantal mensen dat intramuraal woont is minder groot dan de groei van het aantal ouderen. De vraagt stijgt tot 2030 met 2800 intramurale plaatsen. De stijgende intramurale vraag betekent niet automatisch dat uitbreiding van het aanbod nodig is. In de prognosecijfers is namelijk geen rekening gehouden met de oplopende instroomleeftijd en de kortere intramurale woonduur, waardoor er meer mensen intramuraal kunnen wonen in hetzelfde aantal woningen.

De vraag naar verzorgd wonen stabiliseert zich in de komende jaren rond de 5000 wooneenheden, de langetermijnprognose voor verzorgd wonen is onzeker. Veranderingen in het zorgstelsel hebben hier invloed op, maar ook het verhuisgedrag van ouderen speelt een rol. Voor de toenemende vraag naar geschikte woningen ligt de opgave in de koopsector met 6700 woningen. In de vraag naar geschikte huurwoningen is een daling te zien van 1000 woningen.

i ?

Opgave intramuraal zorgvastgoed vooral kwalitatief

Wanneer mensen wegens een intensieve zorgvraag niet langer zelfstandig kunnen wonen, komt de overstap naar intramuraal wonen in beeld. Bij deze vorm van wonen zijn wonen en zorg geïntegreerd en is 24-uurs zorg aanwezig. De aanleiding tot intramuraal wonen kan liggen bij lichamelijke problemen (Verpleging en Verzorging, V&V), een verstandelijke beperking (Gehandicaptenzorg, GHZ), psychische problemen (Geestelijke Gezondheidzorg, GGZ) of een combinatie hiervan. De Woonzorgatlas Fryslân telt 356 complexen voor intramuraal wonen, met in totaal 8.948 woningen. Bij een groot deel van deze complexen is door de eigenaar een risicoscan gedaan, een kwalitatieve beoordeling van het complex. Dit resulteert voor elk complex in een score van weinig risico (groen), risico binnen afzienbare tijd (oranje), of direct risico (rood).

De belangrijkste oorzaken voor een risicovolle score zijn de schaalgrootte (kleine panden zijn niet meer rendabel), wijziging van huisvestingsstrategie zorgorganisatie (keuze voor andere doelgroep, opschaling, scheiden wonen/zorg), mate van kwaliteit (voldoet niet aan moderne normen) en de mate van flexibiliteit (veel panden zijn ongeschikt voor verschillende doelgroepen).

i ?

Onzekerheid rondom verzorgd wonen

Als mensen zelfstandig wonen met 24-uurszorg en diensten in de nabijheid, wordt dit verzorgd wonen genoemd. Het betreft geclusterde woningen die goed toegankelijk zijn voor mensen met een fysieke beperking. Een voorbeeld hiervan is de aanleunwoning. Ruim 4.000 woningen in Fryslân zijn beoordeeld op de oppervlakte van de woonkamer/keuken (minimaal 25m2); de slaapkamer (minimaal 12m2) en badkamer (minimaal 4m2). De normen zijn gebaseerd op voldoende ruimte voor mobiliteits- en zorgbehoefte.

De toekomst van verzorgd wonen is onzeker. Dit heeft onder andere te maken met het verhuisgedrag van ouderen. Kiezen ouderen in de toekomst nog voor verzorgd wonen of blijft men zo lang mogelijk thuis wonen? Om vervolgens als thuis wonen echt niet meer lukt de stap naar intramuraal wonen te maken? Een ander mogelijk scenario is dat meer mensen verzorgd komen te wonen, doordat er een steeds hogere indicatie nodig is voor intramuraal wonen en hiervoor dus minder mensen in aanmerking komen.

i ?

Voldoende aanbod geschikt wonen

Volledig zelfstandig wonen in een woning die intern en extern toegankelijk is noemen we geschikt wonen. Vaak wordt dit ook wel een nultredenwoning genoemd. De vertrekken in de woning zijn allemaal te bereiken zonder traplopen. In totaal bezitten de Friese woningcorporaties ruim 22.000 woningen die aan deze voorwaarden voldoen. Al deze woningen zijn beoordeeld op de oppervlakte van de woonkamer/keuken (minimaal 25m2); de slaapkamer (minimaal 12m2) en badkamer (minimaal 4m2).

Vooral in de vrije huursector is er een tekort aan geschikte woningen. Het aanbod van geschikte woningen in de sociale huursector sluit nagenoeg aan bij de vraag.

i ?

Conclusies en aanbevelingen

De cijfers die nu beschikbaar zijn over zowel de toekomstige vraag als het huidige huuraanbod kunnen kwantitatief al aardig goed op elkaar gelegd worden. Er kan geconcludeerd worden dat het huidige huuraanbod in aantallen grotendeels voldoet om de toekomstige vraag op te kunnen vangen. Kwalitatief gezien is dit een ander verhaal. Er zijn zeker stappen te maken voor de eigenaren van zorgvastgoed om aan de toekomstige kwalitatieve vraag te voldoen. De gezamenlijke veranderopgave in Friesland ligt dus vooral in het kwalitatief verbeteren van het bestaande huuraanbod van wonen en zorg.

Belangrijkste thema’s hierin zijn:
• Verhogen van de mate van flexibiliteit (het geschikt maken van complexen en woningen voor meerdere doelgroepen of menging van doelgroepen)
• Moderniseren (het hanteren van ruimere minimale oppervlaktematen, die beter aansluiten bij de woonwensen en vereisten voor het leveren van zorg)
• Verbeteren van de functionele kwaliteit (de mate waarin het pand geschikt is om ingezet te worden voor het beoogde doel)

Meer weten?

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met:

Petra de Jong MSc
Petra de Jong MSc Onderzoeker E-mail Petra LinkedIn 06 14 91 09 24
Petra de Jong MSc
Petra de Jong MSc Onderzoeker